ทำตากับจมูกทำอันไหนก่อนดี ? หรือ ทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูกดีไหม ? จะได้เจ็บแต่จบ ครบทีเดียว !

[row] [col span__sm=”12″ align=”center”] [ux_text text_align=”left”]

วงการศัลยกรรมตกแต่งเมืองไทย ขึ้นชื่อเรื่องฝีมือและความชำนาญเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ซึ่งคนนิยมผ่าตัดรอบดวงตามากที่สุด ทั้งศัลยกรรมตาสองชั้น (Blepharoplasty), ผ่าตัดตกแต่งมุมดวงตา (Canthoplasty) รวมถึงผ่าตัดยกคิ้ว (Browpexy, Transblepharoplasty brow lift) รองลงมาคือศัลยกรรมเสริมจมูก (Rhinoplasty), ผ่าตัดปีกจมูก (Alarplasty) ที่ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน ซึ่งถ้าเลือกได้ ใคร ๆ ก็ต้องการสวยครบจบเร็วแบบทันใจ จึงต้องการทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูกในครั้งเดียวกัน แต่จะทำได้หรือไม่นั้น คงต้องมาหาคำตอบกัน

ควรแยกผ่าตัดคนละครั้ง หรือทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูกครั้งเดียว ?

การผ่าตัดคนละครั้ง

ในแง่ของสรีรวิทยา การผ่าตัดแต่ละครั้งทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะเครียด เกิดการสร้างลิ่มเลือดบริเวณที่มีเลือดออก มีการสร้างแผลเพื่อรักษารอยผ่าตัด ซึ่งล้วนกระตุ้นให้หลั่งสารอักเสบทั้งสิ้น ทำให้เกิดความไม่สบายตัว เป็นไข้ แผลบวมแดง ซึ่งการผ่าตัดแยกกันคนละครั้ง จะช่วยลดความเครียดให้ร่างกายได้อย่างมาก

และเมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะสร้างเซลล์ที่ทำหน้ารับผิดชอบแผลได้น้อยลง, สร้างเส้นเลือดและคอลลาเจนได้น้อยลง, คนที่ขาดสารอาหาร ไม่รับประทานผักผลไม้ โดยเฉพาะขาดวิตามิน A, C, E รวมถึงคนที่เป็นโรคเบาหวาน, มีน้ำหนักมาก, ดัชนีมวลกาย (BMI) สูง, คนที่สูบบุหรี่เป็นประจำ ยิ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้แผลหายช้าเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว การผ่าตัดคนละครั้ง จะช่วยให้ร่างกายมีโอกาสได้ฟื้นฟูตัวเองในส่วนนี้

การผ่าตัดครั้งเดียว

ปัจจัยสำคัญ ที่ทำให้คนส่วนใหญ่อยากทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูก คือเรื่องของเวลา ยิ่งคนที่ทำงานประจำ ยิ่งต้องคำนึงถึงเรื่องนี้มากเป็นพิเศษ การผ่าตัดพร้อมกันจะช่วยลดวันลา ทั้งวันที่ทำการผ่าตัด และช่วงของการพักฟื้น ลางานแค่ครั้งเดียว แต่สวยครบจบไปเลย เมื่อมองในแง่ของค่าใช้จ่าย การผ่าตัดครั้งเดียวนั้น จะช่วยลดค่าเปิดห้องผ่าตัด และค่าบริการทางการแพทย์ ให้เหลือเพียงยอดเดียวได้

มีการศึกษาที่อิตาลีพบว่า การศัลยกรรมจมูกพร้อมกับผ่าตัดกราม (Bimaxillary orthognathic surgery) จะเพิ่มภาวะแทรกซ้อน 5% และต้องผ่าตัดแก้ไข 9% เมื่อเทียบกับการผ่าตัดจมูกอย่างเดียว แต่เมื่อติดตามผลหลังการผ่าตัด 1 ปี มีคนไข้จำนวนสูงถึง 94% ที่ยืนยันว่า ถ้าเลือกได้ ก็จะทำกรามพร้อมจมูกอยู่ดี เพราะช่วยปรับรูปหน้าให้สวย จนรู้สึกพอใจได้ในครั้งเดียว เกิดภาวะแทรกซ้อนน้อย ทั้งยังช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายอีกด้วย

ทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูก ครั้งเดียวกันดีไหม ?

หากถามว่า ทำจมูกกับตาพร้อมกันดีไหม ? คงต้องถามว่า มีข้อจำกัดเรื่องของเวลาและงบประมาณไหม ? หรือมีความกังวลใจ เรื่องภาวะแทรกซ้อนมากน้อยแค่ไหน ซึ่งข้อมูลส่วนหนึ่ง หาได้จากผลงานเก่าของแพทย์ หรือดูจากผลงานของสถานพยาบาลนั้น ๆ แต่ควรทราบว่า อาจเสี่ยงต่อการเกิดเหตุการณ์เหล่านี้เพิ่มขึ้น

แผลบวมมากกว่า

มีการศึกษาในประเทศญี่ปุ่นรายงานว่า การเย็บแผลหลังจากผ่าตัด ด้วยจำนวนเข็มน้อยกว่า จะส่งผลให้เนื้อเยื่อบวมน้อยกว่า และรู้สึกเจ็บปวดน้อยกว่าอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในช่วง 1-3 วันแรกหลังผ่าตัด ซึ่งอธิบายได้จาก ร่างกายจะมีการตอบสนองต่อแผล ไม่ว่าจะเป็นแผลจากมีดผ่าตัดหรือเข็มเย็บ โดยจะหลั่งสารอักเสบปริมาณมากในช่วง 48-72 ชม.แรก ทำให้บวมและเจ็บปวดได้มากกว่า ซึ่งการทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูก ย่อมทำให้เกิดแผลผ่าตัดและแผลเย็บ ที่มากกว่าการผ่าตัดอย่างเดียว เพราะฉะนั้นมีโอกาสที่แผลจะบวมได้มากกว่า แต่หากต้องการทำในครั้งเดียว ควรเลือกศัลยกรรมตาสองชั้นก่อนจมูก เพราะการบวมของหนังตา ทั้งจากยาชาและการผ่าตัด จะไม่รบกวนรูปทรงของจมูก

เพิ่มโอกาสติดเชื้อระหว่างผ่าตัด

มีการศึกษาที่สหรัฐอเมริกา เกี่ยวกับการทำศัลยกรรมใบหน้าพร้อมกันครั้งเดียว ประกอบด้วย ทำจมูก (Rhinoplasty), ผ่าตัดดึงหน้า (Rhytidectomy), ทำหน้าพร้อมยกคิ้ว (Forehead contouring with browlift), เสริมแก้ม (Cheek implants) และปรับรูปคาง (Mandible contouring) พบว่า มีอัตราการติดเชื้อ 16% เมื่อเทียบกับการศัลยกรรมจมูกอย่างเดียว ที่พบการติดเชื้อประมาณ 4% เท่านั้น เพราะฉะนั้นหากทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูก ก็จะเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อได้เช่นกัน

อีกทั้งเชื้อโรคที่พบในจมูก มักมีความรุนแรงมากกว่าเชื้อที่รอบดวงตา โดยพบเป็นแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ที่มักทำให้เกิดผิวหนังอักเสบแบบรุนแรง และเป็นหนองได้ถึง 34% เมื่อเทียบกับรอบดวงตาที่มีเพียง 1% เท่านั้น นอกจากนี้ที่จมูก ยังมีเชื้อที่ทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจอื่นอีก เช่น โรคไข้หวัดใหญ่ (Haemophilus influenzae 5%), โรคปอดอักเสบ (Streptococcus pneumoniae 0.5%), โรคคอตีบ ดังนั้นหากทำการเสริมจมูกก่อน แล้วค่อยผ่าตาสองชั้นต่อ ก็มีโอกาสที่เชื้อจากจมูก ซึ่งมีจำนวนมากกว่าและรุนแรงมากกว่า จะไปติดที่รอบดวงตาและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้

ซึ่งโอกาสติดเชื้อที่เพิ่มขึ้น เกิดจากหลายปัจจัย ทั้งระยะเวลาการผ่าตัดที่นานขึ้น ทำให้เนื้อเยื่อมีโอกาสสัมผัสสิ่งแวดล้อมภายนอกได้มากกว่า, ภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง เมื่อร่างกายต้องรับมือกับการอักเสบและการเสียเลือดที่นานขึ้น ซึ่งปัจจัยภายในร่างกายควบคุมได้ยาก ทำได้แค่การเร่งบำรุงด้วยวิตามิน, น้ำสมุนไพร และสารอาหารเท่านั้น แต่ถ้าเลือกปัจจัยภายนอกที่ดี เลือกสถานพยาบาลที่มีมาตรฐาน แพทย์ที่มีความชำนาญ จะช่วยลดความเสี่ยงในจุดนี้ได้มากทีเดียว

มีโอกาสเกิดเลือดออกหลังผ่าตัดเพิ่มขึ้น

การเกิดเลือดออกหลังผ่าตาสองชั้น พบได้ 0.05% ส่วนจมูกอยู่ที่ 0-4% เพราะบริเวณผนังกั้นช่องจมูกส่วนปลาย มี Kiesselbach’s plexus (Little’s area) ซึ่งเป็นจุดรวมของเส้นเลือดฝอย 4 เส้น ที่มักทำให้เกิดเลือดกำเดาไหลได้บ่อย แต่จะเห็นว่า ทั้งการผ่าตัดตาและเสริมจมูก มีโอกาสเกิดเลือดออกได้น้อย เพราไม่ใช่การผ่าตัดใหญ่ แต่คนที่มีประวัติเลือดออกง่าย, เลือดออกแล้วหยุดยาก, เลือดกำเดาไหลบ่อย, ฟกช้ำได้ง่าย หรือทานยาแอสไพริน, ยาคลายกล้ามเนื้อกลุ่ม NSAIDs ควรเพิ่มความระวังในส่วนนี้ หากต้องการทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูก

เพราะฉะนั้นถ้าจะตอบคำถามว่า ทำจมูกกับตาพร้อมกันดีไหม ? คงตอบว่า ถ้ารับความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน ที่อาจเพิ่มขึ้นได้ และร่างกายมีความพร้อม การทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูกก็อาจจะดี เพราะช่วยประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายได้ โดยควรเลือกสถานพยาบาลที่มีมาตรฐาน ผ่าตัดกับคุณหมอที่มีประสบการณ์ ซึ่งอาจมีเทคนิคที่ทำให้แผลบวมน้อย และมีความสามารถที่จะลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ และเลือดออกระหว่างผ่าตัดได้มาก แต่หากใครสะดวก แยกการผ่าตัดออกเป็น 2 ครั้ง ก็จะมีเวลาให้ร่างกายได้พัก ได้เห็นหน้าตัวเองตอนแผลเข้าที่เรียบร้อย ซึ่งอาจส่งผลต่อการตัดสินใจในครั้งต่อไปได้

ถ้าผ่าตัดคนละครั้ง ทำตากับจมูกทำอันไหนก่อนดี ?

ศัลยกรรมจมูกก่อน

ข้อดี ในทางศัลยกรรมนั้น การปรับดั้งจมูกจะช่วยปรับทรงของจมูก ทั้งในแง่ของความยาวและความโด่ง เพิ่มจุดดึงดูดที่ทำให้ใบหน้าดูน่าสนใจขึ้นได้ หากรีวิวการศัลยกรรมใบหน้าทั้งในไทยและต่างประเทศ จะพบว่า ความเห็นของแพทย์ และคนที่เคยได้รับการผ่าตัดส่วนใหญ่ แนะนำให้ทำศัลยกรรมจมูกก่อน เพราะหลังจากทำจมูก ใบหน้าจะดูโดดเด่น มีความคมชัดมากขึ้น อาจรู้สึกพอใจกับผลลัพธ์ จนบางคนเปลี่ยนใจไม่ทำตาสองชั้นเพิ่มเลย

ข้อเสีย สมาคมศัลยแพทย์ตกแต่งเสริมสวยนานาชาติ (International Society of Aesthetic Surgery, ISAPS) เก็บข้อมูลการศัลยกรรมจมูกเกือบหนึ่งล้านเคสพบว่า มีประมาณ 5-15% ที่ต้องการผ่าตัดแก้จมูกใหม่ ซึ่งมากกว่าอัตราการผ่าตัดแก้ตาสองชั้น เพราะฉะนั้นหากทำจมูกก่อน ก็มีโอกาสที่จะได้แก้จมูกใหม่ 5-15% ซึ่งต้องรออย่างน้อย 1 ปี และหลังจากทำจมูกแล้วอีก 6 เดือน แผลถึงจะแข็งแรงและกระชับ จนทำให้เห็นทรงจมูกที่ชัดเจน จึงอาจต้องรอนานถึง 18 เดือน กว่าจะได้ศัลยกรรมตาสองชั้น 

ศัลยกรรมตาสองชั้นก่อน

ข้อดี การทำตาสองชั้นใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 3 เดือน น้อยกว่าการทำจมูก เพราะไม่มีสิ่งแปลกปลอมใส่เข้าในร่างกาย ทำให้ผ่าตัดเสริมจมูกต่อได้เร็วกว่า ส่วนเหตุผลที่ทำให้คนนิยมทำตาสองชั้น คือมีตาชั้นเดียว หรือหนังตาตกจนมองเหมือนคนเศร้าตลอดเวลา การศัลยกรรมตาสองชั้นก่อน จะช่วยทำให้ดูอ่อนเยาว์ขึ้น ผิวหนังส่วนเกินและรอยย่นต่าง ๆ จะลดลง นอกจากนี้ยังช่วยทำให้ดวงตาดูคมชัด จนบางคนไม่ต้องการทำจมูกเพิ่ม เพราะความสดใสของดวงตา ช่วยทำให้ใบหน้าดูดีแล้ว

ข้อเสีย การผ่าตัดเสริมจมูก จะมีการดึงเนื้อเยื่อบริเวณข้างเคียง รวมถึงส่วนของหัวตาเข้ามาด้วย ยิ่งถ้าเสริมด้วยวัสดุที่สูงมาก ก็จะดึงหัวตาเข้ามาได้มาก โดยเฉพาะในคนที่ตาเล็กหรือหนังตาแคบอยู่แล้ว อาจทำให้สังเกตเห็นได้ง่าย ซึ่งหากทำตาสองชั้นก่อนจมูก ก็อาจเสี่ยงที่ต้องผ่าตัดแก้ตาอีกรอบ เพราะไม่ได้ลักษณะของบิ๊กอาย หรือไม่ได้ความหนาของชั้นหนังตาตามที่ต้องการ          

สรุป

การผ่าตัดตาและจมูกคนละครั้ง ทำให้ร่างกายมีโอกาสฟื้นตัวได้อย่างเต็มที่ ซึ่งหากทำจมูกก่อนจะช่วยปรับรูปหน้าได้เยอะ จนอาจไม่ต้องทำตาเพิ่ม แต่ถ้าโชคร้ายต้องผ่าแก้จมูก อาจต้องรอนานไปเป็นปี กว่าจะผ่าตาได้ แต่หากอยากผ่าตาสองชั้นก่อน ก็จะรอน้อยกว่า ผ่าจมูกต่อได้เร็ว แต่ถ้าทำจมูกแล้วรูปทรงตาเปลี่ยน ก็อาจต้องผ่าตาซ้ำอีกที ส่วนใครที่อยากทำตาสองชั้นพร้อมทำจมูกเลย จะช่วยประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายได้มาก แต่ก็มีโอกาสเสี่ยง กับภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่า สุดท้ายแล้วการเลือกตัดสินใจนั้น ขึ้นอยู่กับความพร้อมและข้อจำกัดของแต่ละคน รวมถึงความชำนาญของแพทย์ผู้ทำการผ่าตัดด้วย

[/ux_text] [/col] [col span__sm=”12″ padding=”30px 30px 30px 30px” bg_color=”rgb(236, 236, 236)”] [ux_text text_color=”rgb(85, 85, 85)”]

อ้างอิงจาก

Raffaini M, Cocconi R, Spinelli G, Agostini T. Simultaneous Rhinoseptoplasty and Orthognathic Surgery: Outcome Analysis of 250 Consecutive Patients Using a Modified Le Fort I Osteotomy. Aesthetic Plast Surg. 2018 Aug;42(4):1090-1100.

Sharif-Askary B, Carlson AR, Van Noord MG, Marcus JR. Incidence of Postoperative Adverse Events after Rhinoplasty: A Systematic Review. Plast Reconstr Surg. 2020 Mar;145(3):669-684.

Osunde OD, Saheeb BD, Adebola RA. Comparative study of effect of single and multiple suture techniques on inflammatory complications after third molar surgery. J Oral Maxillofac Surg. 2011 Apr;69(4):971-6.

Ratnumnoi R, Keorochana N, Sontisombat C. Normal flora of conjunctiva and lid margin, as well as its antibiotic sensitivity, in patients undergoing cataract surgery at Phramongkutklao Hospital. Clin Ophthalmol. 2017 Jan 27;11:237-241.

Savolainen S, Ylikoski J, Jousimies-Somer H. The bacterial flora of the nasal cavity in healthy young men. Rhinology. 1986 Dec;24(4):249-55. PMID: 3547601.

Board certified plastic surgeons. Rhinoplasty or Eyelid Surgery: Which procedure should I have done first? [Internet]. Washington: RealSelf ; 2014 [cited 2021, June 28]. Available from: https://www.realself.com/question/procedure8

Board certified plastic surgeons. Can you have rhinoplasty and blepharoplasty at the same time? The one doctor I consulted with wouldn’t do it. [Internet]. Washington: RealSelf ; 2014 [cited 2021, June 28]. Available from: https://www.realself.com/question/boston-ma-rhinoplasty-and-blepharoplasty-the-time-the-doctor-consulted

[/ux_text] [/col] [/row]