“ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ” ความนิยมจากเกาหลีถึงไทย เพื่อนคู่ใจหลังศัลยกรรม !

[row] [col span__sm=”12″ align=”center”] [ux_text text_align=”left”]

ฟักทองเป็นพืชที่มีรับประทานทั่วโลก มีหลายสายพันธุ์ หลายรูปร่าง แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ อุดมไปด้วยสารอาหาร ที่เป็นประโยชน์กับร่างกายมากมาย สามารถใช้ดื่มเป็นน้ำผลไม้, ทำซุป, ทำของคาว, ของหวาน หรือแม้แต่ทำเป็นยาได้ มีใช้ในหลายประเทศ เช่น ที่ประเทศจีน, อาร์เจนตินา, บราซิล, อินเดีย โดยเฉพาะที่ประเทศเกาหลี มีการใช้ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด อย่างแพร่หลาย เป็นอาหารที่โรงพยาบาลส่วนใหญ่ จัดเสริมให้ผู้ป่วยหลังทำศัลยกรรม นับเป็นอาหารลดการอักเสบ ที่ได้รับความนิยมอย่างมากเลยทีเดียว


อาหารที่คนเกาหลี นิยมรับประทานหลังผ่าตัด

  • Hobak-juk (호박죽) หรือ ซุปฟักทอง

ซุปโฮบักฟักทองเกาหลี เป็นอาหารยอดฮิตหลังการทำศัลยกรรม เพราะ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด และช่วยลดอาการบวมได้ เป็นอาหารที่ทำง่าย และรับประทานได้แบบไม่ยุ่งยาก เหมาะสำหรับคนที่ยังมีอาการเจ็บ หรือชาใบหน้า และไม่ต้องการขยับตัวให้ยุ่งยาก

  • Danhobak-jjim (단호박찜) หรือ ฟักทองนึ่ง

อาหารจานนี้เป็นฟักทองนึ่ง ราดด้วยถั่วแดงและพุทรา นอกจากฟักทองจะเป็นอาหาร

ลดการอักเสบแล้ว ยังมีถั่วแดงที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อ และพุทราที่ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ซึ่งช่วยสนับสนุนการทำงานของร่างกาย ทำให้แผลหายเร็วขึ้น

  • Danhobak-latte (단호박 라떼) หรือ กาแฟลาเตฟักทอง

หากใครเป็นคอกาแฟ แต่ไม่เคยได้ลิ้มรสกาแฟลาเตฟักทองซักครั้ง ถือว่าพลาดมากเลยทีเดียว เพราะรสชาติของฟักทอง ถูกหลอมรวมเข้ากับกลิ่นของกาแฟได้เป็นอย่างดี มีขายทั้งแบบซอง หรือหาได้ตามร้านขายเครื่องดื่มทั่วไป นอกจากจะช่วยให้ตื่นตัวแล้ว ยังช่วยลดการอักเสบไปในตัว เหมาะมากสำหรับใช้เป็นอาหารลดการอักเสบหลังผ่าตัด


ความนิยมฟักทองในคนเกาหลี

ฟักทองสามารถถูกแปรรูปได้ง่าย มีรสชาติดี และเนื้อนุ่ม คนเกาหลีนิยมนำมารับประทาน ในรูปแบบของซุปและน้ำผลไม้ หรืออาจใช้เป็นส่วนประกอบเสริมของอาหารได้หลายชนิด เป็นพืชที่มีประโยชน์ตั้งแต่เปลือกถึงเมล็ด สามารถทานเพื่อช่วยลดน้ำตาลในเลือด, ชะลอความเสื่อมของผิว, กระตุ้นภูมิคุ้มกัน หรือแม้แต่ใช้ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ทั้งในรูปแบบของชา, น้ำผลไม้, ซุปฟักทองเกาหลี, สลัด, ของหวาน และอาหารคาว

โดยในโรงพยาบาลศัลยกรรมชั้นนำเกือบทุกแห่ง มีการแนะนำให้รับประทานฟักทองหลังผ่าตัดอย่างแพร่หลาย รวมถึงมีการเตรียมโฮบักฟักทองเกาหลี ไว้ให้คนไข้หลังศัลยกรรม  โดยเฉพาะในรูปแบบของน้ำผลไม้ และซุปฟักทองเกาหลี ซึ่งเป็นของเหลวที่กลืนได้ง่าย ทำให้ไม่ต้องขยับใบหน้ามากนักหลังผ่าตัด

หากเข้าร้านสะดวกซื้อที่ประเทศเกาหลี จะพบว่า มีน้ำฟักทองสำเร็จรูปให้เลือกมากมาย หลายรูปแบบ เลือกดื่มได้ง่าย เพราะคนเกาหลีนิยมดื่มน้ำฟักทอง หลังจากที่รู้สึกว่าร่างกายมีอาการบวม เช่น หลังรับประทานบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปหรืออาหารปิ้งย่าง หลังดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือช่วงที่ผู้หญิงมีประจำเดือน ส่วนใหญ่ลงความเห็นว่าช่วยลดบวมได้ เป็นอาหารลดการอักเสบที่ได้ผลดี รวมถึงยังช่วยรักษาในกรณีที่มีแผลเปิด เพราะการดื่มน้ำฟักทองช่วยสมานแผลได้ด้วย นับเป็นพืชที่ผสานรวมกับวิถีชีวิต ของคนเกาหลีมาอย่างช้านาน ด้วยสรรพคุณลดการอักเสบ ลดบวม และยังช่วยให้แผลหายเร็ว จึงไม่น่าแปลกใจ ที่ความนิยมในการทานฟักทอง เพื่อลดอักเสบหลังผ่าตัดศัลยกรรม จะมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ 

 

โฮบักฟักทองเกาหลี มี่กี่สายพันธุ์ ?

โฮบัก (호박) เป็นภาษาเกาหลีแปลว่า ฟักทอง (Pumpkin, Squash) ในประเทศเกาหลีมี 3 สายพันธุ์ใหญ่ ได้แก่

  1. Cucurbitaceae maxima Duchesne (Danhobak, 단호박) คนไทยอาจรู้จักในชื่อ ฟักทองญี่ปุ่น (Kabocha squash, Japanese pumpkin) เป็นชนิดที่นิยมนำมาทำอาหารมากที่สุด เพราะมีโปรตีนสูง และรสชาติหวานกลมกล่อม
  2. Cucurbitaceae moschata Duchesne (Neulgeunhobak, 늘근 호박) หรือ Winter squash เช่น ฟักทองบัตเตอร์นัต, ซุกชินีเกาหลี (Aehobak, 애호박)
  3. Cucurbitaceae pepo (Kuksuhobak, 국수 호박) หรือ Summer squash เป็นฟักทองที่มีเส้นคล้ายก๋วยเตี๋ยว บางครั้งถูกนำมาใช้แทนเส้นสปาเก็ตตี
[/ux_text] [ux_image id=”119″ width=”50″] [ux_text text_align=”left”]

สารอาหารมากมายที่มีอยู่ในฟักทอง

  • แคโรทีนอยด์ (Carotenoids)

ในฟักทองมีแคโรทีนอยด์ปริมาณมาก และหลายสิบชนิด ซึ่งเป็นสารตั้งต้นของวิตามินเอ (Provitamin A) ที่สุดท้ายจะเปลี่ยนรูปเป็นวิตามินเอที่ออกฤทธิ์ได้ และละลายในไขมัน โดยวิตามินเอ มีส่วนสำคัญในการยับยั้งกระบวนการอักเสบ ในขั้นตอนการหายของแผล จึงช่วยให้เจ็บปวดลดลงและลดบวม ทั้งยังพบว่า ช่วยกระตุ้นการทำงาน ของเซลล์ไฟโบรบลาสต์และเซลล์ผิวหนังเคราติโนไซด์ เพิ่มการสร้างคอลลาเจนชนิดที่ 1 และไฟโบรเนคติน ดังนั้นแคโรทีนอยด์จึงมีบทบาทสำคัญ ที่ทำให้ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ได้

  • วิตามินซี (Vitamin C)

วิตามินชนิดนี้ละลายในน้ำ และร่างกายไม่สามารถเก็บกักไว้ได้ มีส่วนสำคัญในการทำงานของคอลลาเจนและโปรตีน ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น ในอีกด้านหนึ่งคือทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ จึงช่วยลดการอักเสบได้จากระดับเซลล์

  • วิตามินอี (Tocopherol)

มีการศึกษาพบว่า วิตามินอีสามารถปกป้องกรดไขมันที่เซลล์ผิวหนัง ไม่ให้เกิดการแปรสภาพ ที่เป็นผลมาจากการทำลายของอนุมูลอิสระ และยังช่วยเร่งให้แผลหายเร็วขึ้น เพราะฉะนั้นฟักทองช่วยสมานแผลได้เป็นอย่างดี

  • สังกะสี (Zinc)

ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ได้ เพราะมีสังกะสีส่วนหนึ่งอยู่ในเมล็ดฟักทอง ซึ่งช่วยการทำงานของเอนไซม์หลายชนิด โดยเฉพาะช่วยให้เกิดการสร้างผิวใหม่, ลดการอักเสบจากปฏิกิริยาชีวเคมีในร่างกาย และยังช่วยป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังได้อีกด้วย

  • กรดไขมัน (Fatty acids)

ฟักทองประกอบด้วยกรดไขมันประมาณ 10 ชนิด เช่น กรดปาล์มิติก (Palmitic acid), กรดสเตียริก (Stearic acid), กรดโอเลอิก (Oleic acid), กรดไลโนเลอิก (Linoleic acid) มีส่วนสำคัญในการลดการอักเสบได้

  • กรดอะมิโน (Amino acids)

มีกรดอะมิโนทั้งหมด 11 ชนิด เช่น กรดกลูตามิก (Glutamic acid 4.32 ก./กก.), กรดแอสปาร์ติก (Aspartic acid 2.21 ก./กก.), อาร์จีนีน (Arginine 1.11 ก./กก.), อะลานีน (Alanine 0.77 ก./กก.), ไกลซีน (Glycine 0.12 ก./กก.) ช่วยฟื้นฟูร่างกาย และช่วยให้ปฏิกิริยาต่าง ๆ เกิดได้อย่างสมบูรณ์

  • เบตา-ซิโตสเตอรอล (β-Sitosterol)

ช่วยลดปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือด, ช่วยลดการเกิดต่อมลูกหมากโต ที่เป็นผลจากฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน และลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งได้


ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ได้อย่างไร
?

โฮบักฟักทองเกาหลี มีสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด เช่น วิตามินเอ, วิตามินอี ที่จะช่วยลดการทำลายสารพันธุกรรม, ลดการเกิดปฏิกิริยาเคมีของกรดไขมัน (Lipid peroxidation) และลดการอักเสบ

นอกจากนี้มีการวิจัยพบว่า สารคิวเคอร์บิตาซิน อี (Cucurbitacin E, CuE) ซึ่งเป็นสารประกอบในกลุ่มไตรเทอร์ปีนอยด์ (Triterpenoid compounds) ในฟักทอง ที่ทำให้พืชมีรสขม สามารถช่วยลดการอักเสบได้ โดยกดการทำงานของโปรตีนจีแอกติน (G-actin) ทั้งยังช่วยลดระดับสารที่ทำให้เกิดการอักเสบ อย่างทูเมอร์เนคโครซิส แฟกเตอร์ แอลฟา (Tumor Necrosis Factor- α, TNF- α), อินเตอร์ลิวคิน 1-เบตา (Interleukin-1β, IL-1β), อินเตอร์ลิวคิน 6 และ 8 (IL-6, IL-8) รวมถึงลดการสร้างสัญญาณ (NF-κBp65, IKKα/β และ IκBα) ที่ทำให้เกิดการอักเสบ ด้วย

เมื่อนำสารสกัดฟักทอง ที่มีความเข้มข้นของ 56% กรดโอเลอิก, 8.9% กรดปาล์มิติก, 3.5% กรดไลโนเลอิก มาใช้ทั้งรูปแบบการทา และรูปแบบรับประทาน เพื่อทดสอบความสามารถ ในการใช้เป็นอาหารลดการอักเสบ พบว่า สารสกัดในฟักทอง ทำให้การอักเสบของผิวหนังลดลง รวมถึงลดอาการผื่นแพ้สัมผัสได้ด้วย

ส่วนอีกการศึกษาหนึ่งที่ตูนิเซียพบว่า ฟักทองช่วยสมานแผล โดยเมื่อทาน้ำมันสกัดจากเมล็ดฟักทองลงบนผิว ทำให้เกิดการสร้างแผลที่สมบูรณ์ คอลลาเจนไฟเบอร์เรียงตัวอย่างเป็นระเบียบ ที่สำคัญคือ ไม่พบเซลล์ที่ทำให้เกิดการอักเสบเลย

ส่วนสารสกัดจากเปลือกฟักทองเข้มข้น 20% เมื่อนำมาใช้ทาแผลไฟไหม้ พบว่าช่วยลดสารที่ทำให้เกิดการอักเสบอย่างมีนัยสำคัญ และช่วยทำให้แผลปิดได้กว่า 90% ภายใน 14 วัน ซึ่งนอกจะช่วยทาลดการอักเสบแล้ว ยังช่วยทำให้แผลหายเร็วขึ้น ด้วยเหตุผลทั้งหมดนี้ ทำให้ฟักทองเหมาะกับการนำมาใช้ลดการอักเสบ ของแผลที่เกิดขึ้นหลังการผ่าตัดได้เป็นอย่างดี

 

สรุป

โฮบักฟักทองเกาหลี ถูกนำมาใช้เป็นอาหารลดการอักเสบ หลังผ่าตัดทำศัลยกรรมอย่างแพร่หลาย ถูกรวมไว้อยู่ในเมนูอาหารและเครื่องดื่ม สำหรับคนไข้หลังผ่าตัด เกือบทุกโรงพยาบาลในประเทศเกาหลี เพราะสารประกอบคิวเคอร์บิตาซิน อี, วิตามินเอ, สารต้านอนุมูลอิสระ และสารสำคัญอีกหลายชนิด ทำให้ ฟักทองลดอักเสบหลังผ่าตัด ได้ โดยหลั่งสารยับยั้งการอักเสบ, ช่วยให้ยุบบวมเร็วขึ้น, ยับยั้งการเสื่อมสภาพของเซลล์ และฟักทองช่วยสมานแผลให้หายเร็วขึ้นอีกด้วย ถ้าคิดจะทำศัลยกรรมครั้งต่อไป ใบใจแนะนำว่า อย่าลืมให้ฟักทองช่วยดูแลคุณนะคะ

[/ux_text] [/col] [col span__sm=”12″ padding=”30px 30px 30px 30px” bg_color=”rgb(236, 236, 236)”] [ux_text text_color=”rgb(85, 85, 85)”]

อ้างอิงจาก

Lim S-H, Kim J-B, Cho Y-S, Choi Y, Park H-J, Kim S-N. 식품 영양 연구, 정책, 산업의 기반이 되는 국가표준식품성분표의 활용. 한국식품영양학회지 [Internet]. 2013 Dec 31;26(4):886–94. Available from: https://doi.org/10.9799/KSFAN.2013.26.4.886

Kim MY, Kim EJ, Kim YN, Choi C, Lee BH. Comparison of the chemical compositions and nutritive values of various pumpkin (Cucurbitaceae) species and parts. Nutr Res Pract. 2012 Feb;6(1):21-7. doi: 10.4162/nrp.2012.6.1.21. Epub 2012 Feb 29. PMID: 22413037; PMCID: PMC3296918.

Gossell-Williams M, Davis A, O’Connor N. Inhibition of testosterone-induced hyperplasia of the prostate of sprague-dawley rats by pumpkin seed oil. J Med Food. 2006 Summer;9(2):284-6. doi: 10.1089/jmf.2006.9.284. PMID: 16822218.

Adams GG, Imran S, Wang S, Mohammad A, Kok S, Gray DA, et al. The hypoglycaemic effect of pumpkins as anti-diabetic and functional medicines. Food Research International. 2011;44(4).862-7. doi: https://doi.org/10.1016/j.foodres.2011.03.016.

Jia Q, Cheng W, Yue Y, Hu Y, Zhang J, Pan X, Xu Z, Zhang P. Cucurbitacin E inhibits TNF-α-induced inflammatory cytokine production in human synoviocyte MH7A cells via suppression of PI3K/Akt/NF-κB pathways. Int Immunopharmacol. 2015 Dec;29(2):884-890. doi: 10.1016/j.intimp.2015.08.026. Epub 2015 Oct 9. PMID: 26453509.

Bardaa S, Ben Halima N, Aloui F, Ben Mansour R, Jabeur H, Bouaziz M, Sahnoun Z. Oil from pumpkin (Cucurbita pepo L.) seeds: evaluation of its functional properties on wound healing in rats. Lipids Health Dis. 2016 Apr 11;15:73. doi: 10.1186/s12944-016-0237-0. PMID: 27068642; PMCID: PMC4827242.

Balgoon MJ, Al-Zahrani MH, Jaouni SA, Ayuob N. Combined Oral and Topical Application of Pumpkin (Cucurbita pepo L.) Alleviates Contact Dermatitis Associated With Depression Through Downregulation Pro-Inflammatory Cytokines. Front Pharmacol. 2021 May 10;12:663417. doi: 10.3389/fphar.2021.663417. PMID: 34040528; PMCID: PMC8141732.

Polcz ME, Barbul A. The Role of Vitamin A in Wound Healing. Nutr Clin Pract. 2019 Oct;34(5):695-700. doi: 10.1002/ncp.10376. Epub 2019 Aug 7. PMID: 31389093.

[/ux_text] [/col] [/row]