เตรียมตัวทำศัลยกรรม อย่างไรให้สวยปัง ทั้งก่อนและหลังผ่าตัด ? ยุบบวมก่อนใคร เร่งแผลหายไว ด้วยน้ำสมุนไพรใกล้ตัว

[row] [col span__sm=”12″ align=”center”] [ux_text text_align=”left”]

การตัดสินใจทำศัลยกรรมแต่ละครั้ง เป็นเรื่องที่ต้องคำนึงถึงปัจจัยหลายอย่าง ตั้งแต่ศึกษาข้อมูลการผ่าตัด, เลือกโรงพยาบาล, รีวิวผลงานของแพทย์, เลือกช่วงเวลาที่เหมาะสม และที่สำคัญคือ การเตรียมตัวทำศัลยกรรมด้วยการทำร่างกายให้พร้อม เพื่อให้แข็งแรงพอที่จะสร้างภูมิต้านทานตลอดการผ่าตัด และให้มีสารอาหารสะสมเพียงพอ ที่จะช่วยให้แผลหายได้เร็วหลังผ่าตัดอีกด้วย

เตรียมตัวทำศัลยกรรมอย่างไรดี ?

เตรียมพร้อมทางร่างกาย

  • ออกกำลังกาย

การออกกำลังกายก่อนผ่าตัด จะช่วยเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหายใจ, เพิ่มความสามารถในการทำงานของปอด, ช่วยลดความเจ็บปวดหลังผ่าตัด, กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน และลดภาวะแทรกซ้อนของปอดได้

  • งดสูบบุหรี่

การงดบุหรี่ 6-8 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนลงได้ 50%

  • งดดื่มแอลกอฮอล์

ควรเตรียมพร้อมก่อนผ่าตัด ด้วยการงดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อย่างน้อย 6 สัปดาห์ เพราะแอลกอฮอล์ จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด โดยเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ 73%, เสี่ยงต่อภาวะหายใจลำบากถึง 80% และทำให้แผลหายช้าอีกด้วย

  • เตรียมผลการตรวจเลือดและร่างกาย

ตรวจเลือดและเอกซเรย์ ตามโปรแกรมที่แพทย์แนะนำอย่างเคร่งครัด เพราะหากพบความผิดปกติ ของความเข้มข้นเลือด, เกลือแร่ หรือคลื่นไฟฟ้าหัวใจ อาจต้องแก้ไข ก่อนที่จะได้รับการผ่าตัด

  • งดน้ำงดอาหาร

การเตรียมตัวทำศัลยกรรม ด้วยการงดน้ำงดอาหาร เป็นสิ่งสำคัญอย่างมากในการผ่าตัดบางประเภท ถ้าไม่ทำตามจะทำให้ถูกเลื่อนการผ่าตัดได้ เพราะหากเกิดความจำเป็น ที่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจระหว่างผ่าตัด แต่ยังมีอาหารในกระเพาะ อาจทำให้สำลักจนปอดติดเชื้อ จึงควรงดตามที่แพทย์แนะนำ ส่วนใหญ่ต้องงดอย่างน้อย 8-12 ชม.

  • ทำความสะอาดร่างกาย

เตรียมพร้อมก่อนผ่าตัด โดยการทำความสะอาดผิวหนังด้วยสบู่ฆ่าเชื้อ และอาจกำจัดขนบริเวณที่จะทำการผ่าตัด แต่ควรระวังอย่าขัดผิวแรงจนเกินไป เพราะถ้าหากเกิดการบาดเจ็บ หรือมีรอยถลอก อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้

  • ทำความสะอาดเล็บ

บางคนอาจลืมการเตรียมตัวทำศัลยกรรมในข้อนี้ไป ถึงดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ความสำคัญไม่น้อยเลย เพราะการล้างสีเล็บ และตัดเล็บให้สะอาดทั้งนิ้วมือนิ้วเท้า จะช่วยให้แพทย์ประเมินระดับออกซิเจน ขณะทำการผ่าตัดได้ โดยสังเกตจากสีผิวและสีเล็บของเรา

  • พักผ่อนให้เพียงพอ

โดยเฉพาะคืนก่อนผ่าตัด ควรนอนหลับให้เพียงพอ เพื่อลดฮอร์โมนที่จะทำให้ร่างกายเกิดความเครียด และเป็นการควบคุมความดันโลหิตอีกทางหนึ่งด้วย

 

เตรียมพร้อมด้านยา

  • ควรเตรียมพร้อมก่อนผ่าตัด ด้วยการปรึกษาแพทย์ หากมีการใช้ยาต้านการแข็งของเลือด หรือยาที่อาจทำให้เลือดแข็งตัวช้า
  • มีการศึกษาพบว่า การทานยานอนหลับ (Diazepam) 1 ชม. ก่อนผ่าตัด จะช่วยลดความกังวล ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการลดความเสี่ยง ของการติดเชื้อที่แผลผ่าตัดได้
  • การทาวิตามินอีบริเวณผิวหนังที่จะผ่าตัด วันละ 2 ครั้ง 15 วันก่อนผ่าตัด และทาวันละ 2 ครั้งอีก 30 วันหลังผ่าตัด ช่วยให้แผลหายดีกว่า และสวยงามกว่า เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ทา

 

เช้าวันผ่าตัดควรเตรียมตัวดังนี้

  • ไม่สวมเครื่องประดับ และไม่เก็บของมีค่าไว้กับตัว
  • สวมเสื้อผ้าที่สบายตัว แนะนำให้สวมแบบมีกระดุมหน้า
  • ไม่แต่งหน้า โดยเฉพาะหากจะทำการผ่าตัดใบหน้า
  • หากมีฟันปลอม หรือเหล็กดัดฟันที่ถอดได้ ให้ถอดออก
  • ไม่สวมคอนแทคเลนส์

 

การเตรียมพร้อมดูแลตัวเองหลังศัลยกรรม

รับประทานยาตามที่แพทย์กำหนด

สิ่งสำคัญอันดับต้น ๆ ในการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด คือการทานยาปฏิชีวนะตามที่แพทย์สั่ง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ ทั้งภายในและภายนอกแผล

 

ประคบเย็น

การดูแลตัวเองหลังศัลยกรรม ด้วยการประคบเย็นในช่วง 24-72 ชม. แรก จะช่วยลดความบวมของแผลได้มาก เพราะเป็นการช่วยทำให้หลอดเลือดหดตัว และลดการคั่งของสารน้ำ หากเป็นการผ่าตัดใบหน้า อาจทำร่วมกับการนอนหัวสูง ก็จะยิ่งช่วยลดบวมได้มากขึ้น

 

ทำความสะอาดแผล

การผ่าตัดแต่ละชนิด ต้องการการดูแลแผลต่างกัน ขึ้นอยู่กับคำแนะนำของแพทย์ บางการผ่าตัด เช่น ศัลยกรรมหน้าอก อาจต้องใส่สายระบายเลือดในระยะแรก ซึ่งต้องมีวิธีดูแลเพิ่มขึ้น โดยทั่วไปแนะนำให้ใช้น้ำเกลือ เช็ดทำความสะอาดแผล และอาจทายาฆ่าเชื้อบริเวณแผล ตามที่แพทย์เห็นสมควร

 

ใช้หมอนรองบริเวณที่ผ่าตัด

หากมีหมอนหนุนรองอวัยวะบริเวณที่ผ่าตัด จะช่วยจำกัดการเคลื่อนไหวทั้งขณะตื่นและนอน โดยอาจยกให้สูงกว่าระดับหัวใจ เพื่อช่วยลดบวมได้อีกทางหนึ่ง

 

ทาครีมที่มีวิตามินซีและอี

มีข้อมูลพบว่า เมื่อเตรียมตัวทำศัลยกรรม ด้วยการทาวิตามินซี, วิตามินอี และกรดเฟอรูลิก  ลงบนแผลภายใน 2 นาทีหลังทำเลเซอร์ผิวหนัง พบว่าแผลที่ทาวิตามิน มีอาการแดงและอักเสบน้อยลง เพราะมีการกระตุ้นโกรทแฟกเตอร์ ที่ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น และทำให้เกิดการสร้างเซลล์ผิวใหม่

 

ทำแผลด้วยแผ่นไฮโดรเจล

แผ่นไฮโดรเจลให้ความชุ่มชื้นกับแผล ทำให้แผลที่เกิดจากการผ่าตัด หายเร็วขึ้นได้ประมาณ 15% เมื่อเทียบกับการทาครีม แต่มีการศึกษาพบว่า หากนำสารสกัดจากใบบัวบก ทาเพิ่มลงบนแผ่นไฮโดรเจลด้วย จะช่วยทำให้แผลหายเร็วขึ้นได้ถึง 40%

 

การฉีดโบทอกซ์

การฉีด Botulinum Toxin A เข้าที่แผลโดยตรง จะทำให้กล้ามเนื้อบริเวณนั้นคลายตัว เมื่อติดตามการรักษานาน 3 เดือนพบว่า แผลสวยกว่าแผลที่ไม่ได้ฉีด และดูเป็นธรรมชาติขึ้นอย่างชัดเจน

 

ใช้สมุนไพรลดบวมช้ำ

มีการศึกษาที่ตีพิมพ์ ในวารสารของสมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน รายงานว่า การเตรียมตัวทำศัลยกรรมด้วยการใช้ใบบัวบก, ฟลาโวนอยด์, วิตามินซี, สังกะสี ทั้งในช่วงก่อนและหลังผ่าตัด อาจช่วยส่งเสริมผลการผ่าตัดได้ ซึ่งเกิดจากการทำงานเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ที่ช่วยลดการอักเสบ, ลดการบวมช้ำ และกระตุ้นให้แผลหายเร็วขึ้นนั่นเอง

 

น้ำสมุนไพรใบใจ ช่วยยุบบวมได้ เร่งแผลหายไว

น้ำใบบัวบก ใบใจ

บัวบก (Centella asiatica (L.) Urb.) เป็นสมุนไพรลดบวมช้ำ ที่มีสารสกัดสำคัญได้แก่ สารประกอบกลุ่มไตรเทอร์ปีน (Triterpenes) นอกจากนี้ยังมีสารฟลาโวนอยด์ ไกลโคไซด์ (Flavonoid Glycosides), วิตามินเอ, วิตามินซี และสารต้านอนุมูลอิสระอีกหลายชนิด

การเตรียมตัวทำศัลยกรรม ด้วยการดื่มน้ำใบบัวบกใบใจ ซึ่งเป็นสมุนไพรลดบวมช้ำ จะช่วยยับยั้งสารที่ทำให้ร่างกายอักเสบหลายชนิด จึงทำให้ยุบบวมได้เร็วและเจ็บปวดน้อยลง ทั้งยังช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดแผลเป็นนูน (Hypertrophic scars) ได้อีกด้วย

นอกจากนี้ การดื่มใบบัวบกหลังศัลยกรรม จะกระตุ้นการสร้างไฟโบรบลาสต์ จึงช่วยเพิ่มการสร้างคอลลาเจน, อิลาสติน, กรดไฮยาลูรอนิก รวมถึงไฟโบรเนกติน ซึ่งช่วยทำให้แผลหายเร็วขึ้น แบบเรียบเนียนและสวยงาม ทั้งยังช่วยเพิ่มการสร้างหลอดเลือดมาเลี้ยงแผล ทำให้แผลได้รับออกซิเจนมากขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งที่ทำให้แผลหายเร็ว และไม่กลายเป็นก้อนแข็ง (Scar granuloma) เป็นตัวช่วยหนึ่ง ที่จะช่วยทำให้การดูแลตัวเองหลังศัลยกรรมเป็นเรื่องง่าย

 

น้ำฟักทอง ใบใจ

ฟักทองจัดเป็นพืชในวงศ์ Cucurbitaceae มีหลายสายพันธุ์ แต่มีสารสำคัญที่เหมือนกันคือ สารแคโรทีนอยด์ (Carotenoids) ที่จะเปลี่ยนรูปกลายเป็นวิตามินเอ ซึ่งช่วยยับยั้งการอักเสบ จึงช่วยลดบวมได้ เมื่อทำงานร่วมกับวิตามินอี (Tocopherol), วิตามินซี, สารคิวเคอร์บิตาซิน อี (Cucurbitacin E, CuE), กรดไขมัน และกรดอะมิโนอีกหลายชนิด จะช่วยกระตุ้นเซลล์สำคัญต่าง ๆ ที่มีส่วนสำคัญในการหายของแผล และยังมีสังกะสีที่กระตุ้นให้เกิดการสร้างผิวใหม่ แผลหายได้เร็ว และกลืนกับผิวเดิมอย่างเป็นธรรมชาติ

การดูแลตัวเองหลังศัลยกรรม ด้วยการดื่มน้ำฟักทองใบใจช่วยทำให้แผลหายเร็ว และช่วยลดการติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราได้ โดยเฉพาะแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนองได้บ่อย (Staphylococcus aureus) ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยง จากการติดเชื้อหลังศัลยกรรมได้ นอกจากนี้ยังมีข้อมูลวิจัย ที่ใช้เปลือกฟักทองเข้มข้นทาลงบนแผล พบว่าช่วยให้แผลปิดเร็วขึ้นได้เกือบสมบูรณ์ 100% ภายใน 2 สัปดาห์

 

สรุป 

การเตรียมตัวทำศัลยกรรม ต้องเริ่มตั้งแต่ดูแลร่างกาย เตรียมตัวให้พร้อมตามคำแนะนำของแพทย์ โดยเฉพาะเช้าวันที่ผ่าตัด ส่วนการดูแลหลังผ่าตัดนั้น นอกจากรับประทานยา, ทำแผล และประคบเย็นแล้ว อาจใช้สมุนไพรลดบวมช้ำใบใจ ทั้งน้ำใบบัวบกและน้ำฟักทอง จะช่วยดูแลแผลผ่าตัดของคุณ โดยช่วยลดการอักเสบ ทำให้แผลยุบบวมเร็วขึ้น และอาจช่วยลดการติดเชื้อ ทั้งยังช่วยให้แผลหายไว แบบเรียบเนียนอย่างเป็นธรรมชาติได้อีกด้วย

[/ux_text] [/col] [col span__sm=”12″ padding=”30px 30px 30px 30px” bg_color=”rgb(236, 236, 236)”] [ux_text text_color=”rgb(85, 85, 85)”]

อ้างอิงจาก

Iqbal U, Green JB, Patel S, Tong Y, Zebrower M, Kaye AD, et al. Preoperative patient preparation in enhanced recovery pathways. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2019 Apr;35(Suppl 1):S14-S23. doi: 10.4103/joacp.JOACP_54_18. PMID: 31142954; PMCID: PMC6515717.

Geers NC, Zegel M, Huybregts JGJ, Niessen FB. The Influence of Preoperative Interventions on Postoperative Surgical Wound Healing in Patients Without Risk Factors: A Systematic Review. Aesthet Surg J. 2018 Oct 15;38(11):1237-1249. doi: 10.1093/asj/sjy074. PMID: 29596560.

Standford Health Care. General Surgery Preparation. [Internet]. 2021 [cited 2021, June 25]. Available from: https://stanfordhealthcare.org/medical-treatments/g/general-surgery/procedures/surgery-preparation.html

Sh Ahmed A, Taher M, Mandal UK, Jaffri JM, Susanti D, Mahmood S, et al. Pharmacological properties of Centella asiatica hydrogel in accelerating wound healing in rabbits. BMC Complement Altern Med. 2019 Aug 14;19(1):213. doi: 10.1186/s12906-019-2625-2. PMID: 31412845; PMCID: PMC6693193. 

Gassner HG, Sherris DA, Otley CC. Treatment of facial wounds with botulinum toxin A improves cosmetic outcome in primates. Plast Reconstr Surg. 2000 May;105(6):1948-53; discussion 1954-5. doi: 10.1097/00006534-200005000-00005. PMID: 10839391.

Waibel JS, Mi QS, Ozog D, Qu L, Zhou L, Rudnick A, et al. Laser-assisted delivery of vitamin C, vitamin E, and ferulic acid formula serum decreases fractional laser postoperative recovery by increased beta fibroblast growth factor expression. Lasers Surg Med. 2016 Mar;48(3):238-44. doi: 10.1002/lsm.22448. Epub 2015 Nov 27. PMID: 26612341.

Gohil KJ, Patel JA, Gajjar AK. Pharmacological Review on Centella asiatica: A Potential Herbal Cure-all. Indian J Pharm Sci. 2010 Sep;72(5):546-56. doi: 10.4103/0250-474X.78519. PMID: 21694984; PMCID: PMC3116297. 

Bylka W, Znajdek-Awiżeń P, Studzińska-Sroka E, Brzezińska M. Centella asiatica in cosmetology. Postepy Dermatol Alergol. 2013 Feb;30(1):46-9. doi: 10.5114/pdia.2013.33378. Epub 2013 Feb 20. PMID: 24278045; PMCID: PMC3834700.

Bardaa S, Moalla D, Ben Khedir S, Rebai T, Sahnoun Z. The evaluation of the healing proprieties of pumpkin and linseed oils on deep second-degree burns in rats. Pharm Biol. 2016;54(4):581-7. doi: 10.3109/13880209.2015.1067233. Epub 2015 Jul 17. PMID: 26186459.

Salehi B, Capanoglu E, Adrar N, Catalkaya G, Shaheen S, Jaffer M, et al. Cucurbits Plants: A Key Emphasis to Its Pharmacological Potential. Molecules. 2019 May 14;24(10):1854. doi: 10.3390/molecules24101854. PMID: 31091784; PMCID: PMC6572650.

Reddy KK, Grossman L, Rogers GS. Common complementary and alternative therapies with potential use in dermatologic surgery: risks and benefits. J Am Acad Dermatol. 2013 Apr;68(4):e127-e135. doi: 10.1016/j.jaad.2011.06.030. Epub 2011 Sep 3. PMID: 21890235.

[/ux_text] [/col] [/row]